MÖ 2000’lerde Gutiler ve diğer göçler, Mezopotamya’da kültürel dönüşüm yarattı. Kent devletlerinde nüfus hareketleri ve Sümer mirasının çevreye aktarımı, uygarlığın çok kültürlü kimliğini şekillendirdi. Mezopotamya’nın evrensel mirasında kritik bir rol oynadı.
MÖ 2000’lerde Sümer dili, tapınak ve akademik alanda korunurken, Akkadca günlük yaşamda egemen oldu. Çivi yazısı, Sümer dilinin mirasını aktararak Mezopotamya’nın kültürel hafızasını şekillendirdi. Uygarlığın dilsel mirasında kritik bir rol oynadı.
MÖ 2334–2154 yıllarında Akkadlar, Akadca’yı yönetim dili, Sümerce’yi bilim dili olarak kullanarak iki dilli bir sistem geliştirdi. Çeviri okulları ve çift yazım sistemi, kültürel sentezi güçlendirdi. Bu süreç, Mezopotamya’nın dilsel ve idari birikimini şekillendirdi.